Aanbieders van JeugdzorgPlus werken al langere tijd samen om het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen terug te dringen. De samenleving en brede jeugdhulp staan voor het uitgangspunt vrijheidsbeperking steeds verder terug te dringen, waarbij JeugdzorgPlus een belangrijke opdracht heeft.
De nieuwe wet- en regelgeving, die op 1 januari 2024 inging, is gebaseerd op het ‘nee, tenzij…’-principe. Dit betekent dat vrijheidsbeperkende maatregelen niet mogen worden toegepast, behalve wanneer er voor de specifieke jeugdige geen minder bezwarende alternatieven zijn. De maatregelen moeten ook passend zijn en de verwachting moet zijn dat de maatregel effectief is, dat wil zeggen het gewenste effect bereikt voor de beoogde jeugdige. Deze afweging wordt per jeugdige gemaakt. Er is sprake van individueel maatwerk. De inspectie houdt toezicht op de uitvoering.
Ontwikkelingen in het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen in de JeugdzorgPlus
De grafieken hieronder laten de ontwikkelingen zien in het gebruik van vrijheidsbeperkende maatregelen binnen JeugdzorgPlus, zoals deze geregistreerd zijn over de periode van het vierde kwartaal van 2019 tot en met het derde kwartaal van 2025.
We benoemen hier de meest opvallende ontwikkelingen. Onder de verschilende grafieken is nog extra toelichting op de data te vinden.
Bij het interpreteren van deze cijfers moet er rekening mee worden gehouden dat deze een resultaat zijn van de registratie door zorgprofessionals. En dat dit beïnvloed kan worden door aanpassingen in de manier van registreren en interpretatie van definities, meer of minder aandacht voor het onderwerp en veranderingen in zorgcapaciteit. Bij het onderdeel "Wat betekenen deze cijfers" wordt dit verder toegelicht.
- De eerder ingezette daling van het aantal unieke jongeren in zorg bij JeugdzorgPlus per kwartaal lijkt wat af te vlakken. In het derde kwartaal van 2025 is een lichte stijging te zien naar 556 unieke jongeren in JeugdzorgPlus (was 554 in voorgaande kwartaal).
- De meest voorkomende geregistreerde vrijheidsbeperkende maatregel is gedwongen afzonderen. Vanaf 2025 is in het aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren initieel een daling zichtbaar, die echter niet door lijkt te zetten. Tegelijkertijd is er een toename in geregistreerde duur van gedwongen afzonderen. De meeste gedwongen afzonderingen vinden plaats op de eigen kamer (in het derde kwartaal van 2025 was dit 84%, dit is inclusief de nachtinsluitingen). Nachtinsluitingen zijn vanaf januari 2024 wettelijk niet meer toegestaan en worden geregistreerd als gedwongen afzonderen (meer over nachtinsluitingen is te vinden in de toelichting bij de grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren').
- Mogelijke verklaringen voor de pieken en dalen in de geregistreerde tijdsduur zijn betere registratie, zwaardere problematiek bij de kleinere groep jongeren die nog in JeugdzorgPlus verblijft, of personeelstekorten door arbeidsmarktproblemen.
- Na gedwongen afzondering zijn de meest geregistreerde vrijheidsbeperkende maatregelen fysiek vastpakken, beperking communicatie en onderzoek aan lichaam en kleding. De beperking communicatie laat een toename zien in het afgelopen jaar. Daarbij speelt vaak het dilemma of een beperking van de communicatie (zoals beperkt gebruik van een mobiele telefoon) een vrijheidsbeperkende maatregel is (bijvoorbeeld vanwege risicovolle contacten in bijvoorbeeld loverboy of crimineel circuit) of een pedagogische maatregel.
De cijfers in de grafieken zijn gebaseerd op registratie van inmiddels 9 aanbieders (15 locaties) van JeugdzorgPlus, waarbij niet alle organisaties elk kwartaal aanleveren. In de periode van 2022 tot en met het tweede kwartaal van 2023 hebben minder organisaties gegevens aangeleverd, waardoor sommige cijfers in die periode minder volledig zijn. Het aantal locaties waarvan de cijfers worden weergegeven is in de grafieken aangegeven met 'n', deze wordt zichtbaar door met de cursor over een datapunt te gaan. Door de afbouw van JeugdzorgPlus zijn er inmiddels minder aanbieders dan bij de start van de gegevensverzameling.
Per figuur is extra toelichting te zien via het vergrootglas of 'meer info’.
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
De grafiek geeft het aantal unieke jongeren in zorg in de JeugdzorgPlus weer, per kwartaal. Voor deze gegevens wordt gebruik gemaakt van gegevens uit TLS, het Toeleidingssysteem van Jeugdzorg Nederland. Hiermee wordt de administratie en communicatie rondom de plaatsing van jongeren bij een JeugdzorgPlus organisatie gefaciliteerd.
De eerder ingezette daling van het aantal unieke jongeren in zorg bij JeugdzorgPlus per kwartaal lijkt wat af te vlakken. In het derde kwartaal van 2025 is een lichte stijging te zien naar 556 unieke jongeren in JeugdzorgPlus.
Definities
Het aantal unieke jongeren in zorg geeft het aantal jongeren weer dat in het betreffende kwartaal tenminste één dag in de JeugdzorgPlus verbleef. Dit zijn jongeren die voorafgaand aan het betreffende kwartaal of in het betreffende kwartaal zijn geplaatst in de JeugdzorgPlus.
Extra toelichting
De grafiek geeft het aantal unieke jongeren in zorg in de JeugdzorgPlus weer, per kwartaal. Voor deze gegevens wordt gebruik gemaakt van gegevens uit TLS, het Toeleidingssysteem van Jeugdzorg Nederland. Hiermee wordt de administratie en communicatie rondom de plaatsing van jongeren bij een JeugdzorgPlus organisatie gefaciliteerd.
De eerder ingezette daling van het aantal unieke jongeren in zorg bij JeugdzorgPlus per kwartaal lijkt wat af te vlakken. In het derde kwartaal van 2025 is een lichte stijging te zien naar 556 unieke jongeren in JeugdzorgPlus.
Definities
Het aantal unieke jongeren in zorg geeft het aantal jongeren weer dat in het betreffende kwartaal tenminste één dag in de JeugdzorgPlus verbleef. Dit zijn jongeren die voorafgaand aan het betreffende kwartaal of in het betreffende kwartaal zijn geplaatst in de JeugdzorgPlus.
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
In deze cijfers is geen onderscheid gemaakt in eigen kamer, afzonderlijke veilige ruimte of overige ruimte.
Na een daling in de eerste twee kwartalen van 2025 van het aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren, is nu weer een stijging zichtbaar.
Het verschil in cijfers met en zonder nachtinsluiting is kleiner geworden. Dit wordt mede veroorzaakt doordat bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd kon worden vanwege een nieuw registratisysteem (dit betreft een tijdelijk fout). Eén instelling doet snachts niet meer de kamerdeur op slot, maar registreert wel gedwongen afzonderingen gedurende de nacht (met de deur open).
In de periode van 2022 tot en met het 3e kwartaal van 2023 is door minder organisaties data aangeleverd, waardoor de daar zichtbare daling mogelijk geen goed beeld geeft van het totaal.
Definities
Onder gedwongen afzonderen wordt verstaan het tegen de wil van de jongere plaatsen in een ruimte die hij/zij niet mag of kan verlaten (dit kan zijn de eigen kamer of een afzonderlijke veilige ruimte).
Gedwongen afzondering in de eigen kamer (deur niet op slot)
De jeugdhulpprofessional die de jeugdige deze maatregel aanzegt, vertelt de jeugdige duidelijk de aanleiding voor de verplichting tot het verblijven in de eigen kamer. De jeugdhulpprofessional zoekt binnen 15 minuten, nadat de jeugdige daadwerkelijk op zijn kamer verblijft, contact met de jeugdige. Het doel is contactherstel. Indien de jeugdige op dat moment geen contact wenst, maken de jeugdhulpprofessional en jeugdige samen een tijdsafspraak voor het volgende contact.
Gedwongen afzondering in eigen kamer: nachtinsluiting (deur op slot, wettelijk niet toegestaan)
Sinds januari 2024 is het wettelijk niet meer toegestaan om de kamer van de jongere van buitenaf 's nachts af te sluiten (ook wel genoemd 'kamerinsluitingen').
Nog niet alle JeugdzorgPlus-organisaties kunnen hier 's nachts aan voldoen, zonder de veiligheid van de jongere in gevaar te brengen – bijvoorbeeld als de jongere de deur niet zelf van binnenuit op slot kan doen. Daarom wordt dit geregistreerd als een vorm van gedwongen afzondering en hier geduid als nachtinsluiting.
Nachtinsluitingen zijn als volgt uit de data gefilterd: starttijd in de avond, deur op slot en duur langer dan 6 uur.
Gedwongen afzondering in een afzonderlijke veilige ruimte
Het tegen de wil van de jeugdige plaatsen in een afzonderlijke veilige ruimte die hij of zij niet mag of kan verlaten. Deze ruimte voldoet aan wettelijke voorwaarden. Deze vorm van afzonderen mag alleen toegepast worden bij jongeren vanaf 12 jaar en indien er sprake is van een noodsituatie. Een gekwalificeerde gedragswetenschapper beoordeelt of een afzondering noodzakelijk en geschikt is om een noodsituatie af te wenden. Is dat het geval? Dan mag een afzondering gedurende maximaal één dag toegepast worden, met de mogelijkheid van een eenmalige verlenging van één dag indien een gekwalificeerde gedragswetenschapper oordeelt dat er nog sprake is van een noodsituatie en afzondering noodzakelijk en geschikt is om die noodsituatie af te wenden. De jeugdhulpprofessional die de jongere deze maatregel aanzegt vertelt de jongere duidelijk de aanleiding voor de verplichting tot het verblijven in deze ruimte.
Extra toelichting
In deze cijfers is geen onderscheid gemaakt in eigen kamer, afzonderlijke veilige ruimte of overige ruimte.
Na een daling in de eerste twee kwartalen van 2025 van het aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren, is nu weer een stijging zichtbaar.
Het verschil in cijfers met en zonder nachtinsluiting is kleiner geworden. Dit wordt mede veroorzaakt doordat bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd kon worden vanwege een nieuw registratisysteem (dit betreft een tijdelijk fout). Eén instelling doet snachts niet meer de kamerdeur op slot, maar registreert wel gedwongen afzonderingen gedurende de nacht (met de deur open).
In de periode van 2022 tot en met het 3e kwartaal van 2023 is door minder organisaties data aangeleverd, waardoor de daar zichtbare daling mogelijk geen goed beeld geeft van het totaal.
Definities
Onder gedwongen afzonderen wordt verstaan het tegen de wil van de jongere plaatsen in een ruimte die hij/zij niet mag of kan verlaten (dit kan zijn de eigen kamer of een afzonderlijke veilige ruimte).
Gedwongen afzondering in de eigen kamer (deur niet op slot)
De jeugdhulpprofessional die de jeugdige deze maatregel aanzegt, vertelt de jeugdige duidelijk de aanleiding voor de verplichting tot het verblijven in de eigen kamer. De jeugdhulpprofessional zoekt binnen 15 minuten, nadat de jeugdige daadwerkelijk op zijn kamer verblijft, contact met de jeugdige. Het doel is contactherstel. Indien de jeugdige op dat moment geen contact wenst, maken de jeugdhulpprofessional en jeugdige samen een tijdsafspraak voor het volgende contact.
Gedwongen afzondering in eigen kamer: nachtinsluiting (deur op slot, wettelijk niet toegestaan)
Sinds januari 2024 is het wettelijk niet meer toegestaan om de kamer van de jongere van buitenaf 's nachts af te sluiten (ook wel genoemd 'kamerinsluitingen').
Nog niet alle JeugdzorgPlus-organisaties kunnen hier 's nachts aan voldoen, zonder de veiligheid van de jongere in gevaar te brengen – bijvoorbeeld als de jongere de deur niet zelf van binnenuit op slot kan doen. Daarom wordt dit geregistreerd als een vorm van gedwongen afzondering en hier geduid als nachtinsluiting.
Nachtinsluitingen zijn als volgt uit de data gefilterd: starttijd in de avond, deur op slot en duur langer dan 6 uur.
Gedwongen afzondering in een afzonderlijke veilige ruimte
Het tegen de wil van de jeugdige plaatsen in een afzonderlijke veilige ruimte die hij of zij niet mag of kan verlaten. Deze ruimte voldoet aan wettelijke voorwaarden. Deze vorm van afzonderen mag alleen toegepast worden bij jongeren vanaf 12 jaar en indien er sprake is van een noodsituatie. Een gekwalificeerde gedragswetenschapper beoordeelt of een afzondering noodzakelijk en geschikt is om een noodsituatie af te wenden. Is dat het geval? Dan mag een afzondering gedurende maximaal één dag toegepast worden, met de mogelijkheid van een eenmalige verlenging van één dag indien een gekwalificeerde gedragswetenschapper oordeelt dat er nog sprake is van een noodsituatie en afzondering noodzakelijk en geschikt is om die noodsituatie af te wenden. De jeugdhulpprofessional die de jongere deze maatregel aanzegt vertelt de jongere duidelijk de aanleiding voor de verplichting tot het verblijven in deze ruimte.
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
De frequentietabel laat zien hoeveel jongeren hoe vaak gedwongen werden afgezonderd volgens de registratie: frequentie 1 geeft het aantal jongeren weer dat 1 x in het afgelopen kwartaal is afgezonderd, frequentie 2 geeft het aantal jongeren weer dat 2 x in het afgelopen kwartaal is afgezonderd enzovoorts. Dit is inclusief de nachtinsluitingen.
Volgens de registratie komt gedwongen afzonderen bij de meeste jongeren slechts af en toe voor, terwijl voor een klein deel van de jongeren gedwongen afzondering juist vaak wordt geregistreerd. Dit beeld wordt ook herkend door de expertraad, die in de praktijk ziet dat binnen een groep meestal een beperkt aantal jongeren – ongeveer één op de drie – te maken krijgt met deze maatregel.
Definities
Voor de defintie van gedwongen afzonderen, zie toelichting onder de grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
Extra toelichting
De frequentietabel laat zien hoeveel jongeren hoe vaak gedwongen werden afgezonderd volgens de registratie: frequentie 1 geeft het aantal jongeren weer dat 1 x in het afgelopen kwartaal is afgezonderd, frequentie 2 geeft het aantal jongeren weer dat 2 x in het afgelopen kwartaal is afgezonderd enzovoorts. Dit is inclusief de nachtinsluitingen.
Volgens de registratie komt gedwongen afzonderen bij de meeste jongeren slechts af en toe voor, terwijl voor een klein deel van de jongeren gedwongen afzondering juist vaak wordt geregistreerd. Dit beeld wordt ook herkend door de expertraad, die in de praktijk ziet dat binnen een groep meestal een beperkt aantal jongeren – ongeveer één op de drie – te maken krijgt met deze maatregel.
Definities
Voor de defintie van gedwongen afzonderen, zie toelichting onder de grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
Extra toelichting
Het gebruik van de eigen kwamer van de jongere bij gedwongen afzonderen was 84% in het derde kwartaal van 2025 (dit is inclusief de nachtinsluitingen). Dit is een lichte toename t.o.v. het vorige kwartaal, toen was dat 80%. Dit betekent dat voor gedwongen afzonderen in het afgelopen kwartaal minder vaak gebruik is gemaakt van een veilige ruimte.
Extra toelichting
Het gebruik van de eigen kwamer van de jongere bij gedwongen afzonderen was 84% in het derde kwartaal van 2025 (dit is inclusief de nachtinsluitingen). Dit is een lichte toename t.o.v. het vorige kwartaal, toen was dat 80%. Dit betekent dat voor gedwongen afzonderen in het afgelopen kwartaal minder vaak gebruik is gemaakt van een veilige ruimte.
Extra toelichting
In het derde kwartaal van 2025 was bij 37% van de gedwongen afzonderingen de deur op slot (dit is inclusief de nachtinsluitingen). Dit is een daling t.o.v. het vorige kwartaal, toen was in 46% van de gedwongen afzonderingen de deur op slot.
Deze daling wordt mede veroorzaakt doordat bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd kon worden vanwege een nieuw registratisysteem (dit betreft een tijdelijk fout). En één instelling doet snachts niet meer de kamerdeur op slot, maar registreert wel gedwongen afzonderingen gedurende de nacht (met de deur open).
Extra toelichting
In het derde kwartaal van 2025 was bij 37% van de gedwongen afzonderingen de deur op slot (dit is inclusief de nachtinsluitingen). Dit is een daling t.o.v. het vorige kwartaal, toen was in 46% van de gedwongen afzonderingen de deur op slot.
Deze daling wordt mede veroorzaakt doordat bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd kon worden vanwege een nieuw registratisysteem (dit betreft een tijdelijk fout). En één instelling doet snachts niet meer de kamerdeur op slot, maar registreert wel gedwongen afzonderingen gedurende de nacht (met de deur open).
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
De gedwongen afzonderingen worden volgens de registratie vooral in de middag en avond ingezet, met een duidelijke piek tussen 21:00 en 21:59 uur – ook voor de gedwongen afzonderingen zonder nachtinsluitingen.
Door te analyseren wanneer afzonderingen plaatsvinden, kunnen organisaties gerichter kijken naar alternatieve manieren van handelen op die momenten.
Definities
Het data-punt 20:00 uur geeft de afzonderingen weer die geregistreerd zijn tussen 20.00 - 20:59 uur, het data-punt 21:00 uur geeft de afzonderingen weer die geregistreerd zijn tussen 21.00 - 21:59 uur etcetera.
Zie verder de definitie onder grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
Extra toelichting
De gedwongen afzonderingen worden volgens de registratie vooral in de middag en avond ingezet, met een duidelijke piek tussen 21:00 en 21:59 uur – ook voor de gedwongen afzonderingen zonder nachtinsluitingen.
Door te analyseren wanneer afzonderingen plaatsvinden, kunnen organisaties gerichter kijken naar alternatieve manieren van handelen op die momenten.
Definities
Het data-punt 20:00 uur geeft de afzonderingen weer die geregistreerd zijn tussen 20.00 - 20:59 uur, het data-punt 21:00 uur geeft de afzonderingen weer die geregistreerd zijn tussen 21.00 - 21:59 uur etcetera.
Zie verder de definitie onder grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
De registratie van de tijdsduur van de gedwongen afzonderingen is door de tijd heen verbeterd, maar nog niet bij alle organisaties even betrouwbaar. Niet alle afzonderingen zijn voorzien van een tijdsregistratie. Daarnaast komt het voor dat één enkele, langdurige afzondering in een kwartaal (bijvoorbeeld van 12 uur) het gemiddelde vertekent, zeker wanneer de meeste andere afzonderingen slechts rond een uur duren. Het gemiddelde is daardoor gevoelig voor uitschieters. Daarnaast kon bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd worden vanwege een nieuw registratiesysteem (dit betreft een tijdelijk fout).
Vanaf januari 2024 is het wettelijk niet meer toegestaan om jongeren ’s nachts op hun kamer op te sluiten (de kamerdeur van buiten af op slot), waardoor dit soort situaties nu als gedwongen afzondering moeten worden geregistreerd. Niet alle instellingen konden deze verandering direct veilig invoeren, wat terug te zien is in de cijfers (zie ook de brief Jeugdzorg Nederland). De inspectie houdt hier toezicht op. Instellingen gaan nog wel verschillend om met de registratie van nachtinsluitingen. Dit is een lerend aspect binnen de JeugdzorgPlus organisaties.
Trend:
Zichtbaar in de beginfase van de registratie is een een initiële toename in 2021 tot gemiddeld 139 minuten per gedwongen afzondering. In 2022 is een dalende trend zichtbaar tot 70 minuten gemiddeld per gedwongen afzondering. De duiding is dat hier het effect van lerend netwerk, een betere registratie, bewustwording en anders omgaan met situaties van invloed is.
Daarna zien we vanaf 2023 een stijgende trend met pieken en dalen. Deze laten zich niet eenduidig verklaren. Ook in 2025 zien we de gemiddelde duur dalen en stijgen. Van invloed hierop kunnen zijn de toename van jongeren met complexe problematiek, waarbij uitzonderingen het gemiddelde beïnvloeden, maar ook personele bezetting en mogelijk (tijdelijk) anders omgaan met registratie.
Definities
Zie definitie onder grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
Extra toelichting
De registratie van de tijdsduur van de gedwongen afzonderingen is door de tijd heen verbeterd, maar nog niet bij alle organisaties even betrouwbaar. Niet alle afzonderingen zijn voorzien van een tijdsregistratie. Daarnaast komt het voor dat één enkele, langdurige afzondering in een kwartaal (bijvoorbeeld van 12 uur) het gemiddelde vertekent, zeker wanneer de meeste andere afzonderingen slechts rond een uur duren. Het gemiddelde is daardoor gevoelig voor uitschieters. Daarnaast kon bij één instelling de nachtinsluiting er niet uit gefilterd worden vanwege een nieuw registratiesysteem (dit betreft een tijdelijk fout).
Vanaf januari 2024 is het wettelijk niet meer toegestaan om jongeren ’s nachts op hun kamer op te sluiten (de kamerdeur van buiten af op slot), waardoor dit soort situaties nu als gedwongen afzondering moeten worden geregistreerd. Niet alle instellingen konden deze verandering direct veilig invoeren, wat terug te zien is in de cijfers (zie ook de brief Jeugdzorg Nederland). De inspectie houdt hier toezicht op. Instellingen gaan nog wel verschillend om met de registratie van nachtinsluitingen. Dit is een lerend aspect binnen de JeugdzorgPlus organisaties.
Trend:
Zichtbaar in de beginfase van de registratie is een een initiële toename in 2021 tot gemiddeld 139 minuten per gedwongen afzondering. In 2022 is een dalende trend zichtbaar tot 70 minuten gemiddeld per gedwongen afzondering. De duiding is dat hier het effect van lerend netwerk, een betere registratie, bewustwording en anders omgaan met situaties van invloed is.
Daarna zien we vanaf 2023 een stijgende trend met pieken en dalen. Deze laten zich niet eenduidig verklaren. Ook in 2025 zien we de gemiddelde duur dalen en stijgen. Van invloed hierop kunnen zijn de toename van jongeren met complexe problematiek, waarbij uitzonderingen het gemiddelde beïnvloeden, maar ook personele bezetting en mogelijk (tijdelijk) anders omgaan met registratie.
Definities
Zie definitie onder grafiek 'Aantal gedwongen afzonderingen per 10 jongeren'
De lijnen van de verschillende vrijheidsbeperkende maatregelen in onderstaande grafieken kunnen weggeklikt worden door in de legenda de naam van het type maatregel aan te klikken. Door met de muis op een data-punt te staan wordt ook zichtbaar welke maatregel het betreft.
* Deze grafiek bevat locatie data, vergroot de grafiek voor het bekijken van deze data.
Extra toelichting
De meest voorkomende vrijheidsbeperkende maatregel is gedwongen afzonderen. Vanaf 2025 is hierin initieel een daling zichtbaar, die echter niet door lijkt te zetten. Tegelijkertijd is er een toename in de duur van gedwongen afzonderen (zie voorgaande grafiek). De meest gedwongen afzonderingen vinden plaats op de eigen kamer (in het derde kwartaal van 2025 was dit 84%, zie de metertjes eerder op deze pagina).
Daarna volgen de maatregelen 'vastpakken', ' beperking communicatie' en 'onderzoek aan kleding' als meest ingezette maatregelen.
Met name beperking communicatie wordt bij een aantal instellingen de laatste kwartalen meer ingezet. Daarbij speelt vaak het dilemma of een beperking van de communicatie, zoals beperkt gebruik van een mobiele telefoon bij risicovolle contacten in bijvoorbeeld loverboy of crimineel circuit een vrijheidsbeperkende maatregel is, of een pedagogische maatregel, om op een goede manier om te leren gaan met de smartphone.
Bij de interpretatie van deze data kunnen de volgende factoren van invloed zijn:
- Registratie-effect: Vanaf begin 2023 wordt er anders geregistreerd. Er zijn nieuwe definities opgesteld binnen het lerend netwerk “Ik laat je niet alleen” van JeugdzorgPlus-organisaties. En er is ook meer bewustwording over wat onder afzondering kan worden verstaan (bijvoorbeeld afzonderen in een traphal die op slot gaat is ook afzonderen). Vanaf 2023 worden naast gedwongen afzondering ook andere vrijheidsbeperkende maatregelen geregistreerd. De tendens die hier mogelijk zichtbaar is, is dat er steeds beter geregistreerd wordt (waardoor een toename zichtbaar is), waarna door meer bewustwording van de maatregelen en inzet van alternatieven een lichte afname zichtbaar is.
- Afbouw van JeugdzorgPlus: Vanaf 2022 worden jongeren minder snel naar JeugdzorgPlus doorverwezen. Er wordt eerst gezocht naar alternatieve oplossingen. Als jongeren later toch in JeugdzorgPlus terechtkomen, hebben ze vaak zwaardere problematiek.
- De inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen is niet altijd evenredig verdeeld over alle jongeren in de JeugdzorgPlus. De expertraad geeft aan dat in de praktijk vaak wordt gezien dat 80% van de maatregelen bij een klein deel van de jongeren wordt ingezet. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in de frequentiegrafiek voor gedwongen afzonderen.
Definities
De definities zijn terug te vinden in de handleiding
Extra toelichting
De meest voorkomende vrijheidsbeperkende maatregel is gedwongen afzonderen. Vanaf 2025 is hierin initieel een daling zichtbaar, die echter niet door lijkt te zetten. Tegelijkertijd is er een toename in de duur van gedwongen afzonderen (zie voorgaande grafiek). De meest gedwongen afzonderingen vinden plaats op de eigen kamer (in het derde kwartaal van 2025 was dit 84%, zie de metertjes eerder op deze pagina).
Daarna volgen de maatregelen 'vastpakken', ' beperking communicatie' en 'onderzoek aan kleding' als meest ingezette maatregelen.
Met name beperking communicatie wordt bij een aantal instellingen de laatste kwartalen meer ingezet. Daarbij speelt vaak het dilemma of een beperking van de communicatie, zoals beperkt gebruik van een mobiele telefoon bij risicovolle contacten in bijvoorbeeld loverboy of crimineel circuit een vrijheidsbeperkende maatregel is, of een pedagogische maatregel, om op een goede manier om te leren gaan met de smartphone.
Bij de interpretatie van deze data kunnen de volgende factoren van invloed zijn:
- Registratie-effect: Vanaf begin 2023 wordt er anders geregistreerd. Er zijn nieuwe definities opgesteld binnen het lerend netwerk “Ik laat je niet alleen” van JeugdzorgPlus-organisaties. En er is ook meer bewustwording over wat onder afzondering kan worden verstaan (bijvoorbeeld afzonderen in een traphal die op slot gaat is ook afzonderen). Vanaf 2023 worden naast gedwongen afzondering ook andere vrijheidsbeperkende maatregelen geregistreerd. De tendens die hier mogelijk zichtbaar is, is dat er steeds beter geregistreerd wordt (waardoor een toename zichtbaar is), waarna door meer bewustwording van de maatregelen en inzet van alternatieven een lichte afname zichtbaar is.
- Afbouw van JeugdzorgPlus: Vanaf 2022 worden jongeren minder snel naar JeugdzorgPlus doorverwezen. Er wordt eerst gezocht naar alternatieve oplossingen. Als jongeren later toch in JeugdzorgPlus terechtkomen, hebben ze vaak zwaardere problematiek.
- De inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen is niet altijd evenredig verdeeld over alle jongeren in de JeugdzorgPlus. De expertraad geeft aan dat in de praktijk vaak wordt gezien dat 80% van de maatregelen bij een klein deel van de jongeren wordt ingezet. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in de frequentiegrafiek voor gedwongen afzonderen.
Definities
De definities zijn terug te vinden in de handleiding
